معرفی سفیر یا نمایندگی
تاریخچه روابط سیاسی ایران - مکزیک

بسمه تعالی

ایران و مکزیک يکي از طولاني ترين روابط ديپلماتيک را دارند. اسحاق خان مفخم الدوله سفير وقت ايران در واشنگتن اولين نماينده دولت ايران بود که در سال ۱۲۷۸ خورشیدی (۱۸۹۹ میلادی) به مکزيک سفر کرد.  او با عنوان وزیر مختار و ایلچی مخصوص مقیم کشورهای متحده آمریکای شمالی،سفرهای زیادی به کشورهای آمریکای مرکزی و جنوبی از جمله مکزیک نمود. و پس از آن در تاریخ ۲۰ اوت ۱۹۰۳، دن سباستیان دمیر به عنوان سفیر ویژه از طرف رئیس جمهور مکزیک، به دولت ایران معرفی شد. با اين حال نخستین سفارت مکزیک در تهران در سال ۱۹۴۶ بنیانگذاری شد. روابط ايران و مکزيک علیرغم همه فراز و فرودهایی که در روابط با ایران در آمریکای شمالی بوجود آمده است، همچنان بر اساس احترام متقابل ادامه یافته است. مکزیک بر خلاف دو کشور دیگر منطقه آمریکای شمالی یعنی ایالات متحده آمریکا و کانادا، تا امروز تلاش کرده است تا روابط دیپلماتیک خود را با ایران از تنش ها به دور نگه دارد.

 همسایگی با ایالات متحده آمریکا پیامدهای مثبت و منفی خود را برای مکزیک به همراه دارد. برخی از رفتارهای آمریکا برای مکزیکی ها آزاردهنده است. در عین حال دولتمردان مکزیکی بر این باورند که هر گونه موفقیت سیاسی و اقتصادی و توسعه کشورشان در گرو داشتن رابطه ای آرام و قوی با این همسایه پر آزار است.  به خصوص که آمریکا بزرگترین بازار صادرات مکزیک و همچنین بزرگترین تامین کننده نیازهای مکزیک می باشد. بیش 80% تجارت خارجي مکزیک با آمریکا می باشد. جمعيت انبوهي از مهاجران مکزيکي، اعم از مهاجران قانوني يا غير قانوني در آمريکا زندگي مي کنند.  مکزیک به همراه آمریکا و کانادا عضو قرارداد تجارت آزاد آمریکای شمالی یا NAFTAاست. به عبارتی مکزیک در این رابطه با یک وضعیت خاص روبروست.

انتخاب دونالد ترامپ به رياست جمهوري آمريکا براي مکزيک چالش هاي زيادي را بوجود آورده است. هرچند که اين انتخاب در واقع همه کشورهاي قاره آمريکاي لاتين را تحت تاثير منفي خود قرار داده است اما مکزيک بيش از هر کشور ديگري از اين موضوع تاثير مي پذيرد. از جمله شعارهاي انتخاباتب ترامپ اين بود که بين مکزيک و آمريکا را ديوار خواهد کشيد و هزينه آن را از مکزيک خواهد گرفت. هر چند بسياري معتقدند که اين تهديد قابليت اجرا ندارد. زيرا بر اساس برآوردها احداث چنين ديواري بودجه ای معادل 25 میلیارد دلار و چهل هزار کارگر در سال نیاز دارد تا طی چهار سال ریاست جمهوری وی به اتمام برسد. اين تهديد در زمان روسای جمهور دیگر آمريکا مانند جرج بوش و کلینتون هم اگر چه نه به اين شدت، مطرح شده بود. اما مشکلاتی مانند بودجه و مشکلات زمین شناسی مانع انجام آن شده اند. اين تهديد صرفنظر از اينکه تا چه حد عملي است، از نظر روحي آزاردهنده است و به شدت موجب رنجش مکزيکي ها گرديده است. بازنگري پيمان نفتا موضوع ديگري است که اقتصاد و سرمايه گذاري در مکزيک را دچار مشکلات زيادي خواهد کرد. شايد براي مکزيکي ها کم خطرترين تهديد ترامپ ملغي کردن پيمان همکاري ماوراي پاسيفيک موسوم بهPPT  باشد. زيرا اين پيمان هنوز به مرحله اجرايي نرسيده است و تاثير مستقيمي در اقتصاد خارجي اعضا ندارد. در عين حال همين موضوع نيز از ديد دولت مکزيک و فعالين اقتصادي اين کشور اتفاق غير سازنده اي است. اکنون در مکزيک اين نظريه قوت زيادي پيدا کرده است که پيوند عميق اقتصاد اين کشور به آمريکا نياز به تجديد نظر دارد و مکزيک بايستي با درس گرفتن از انتخاب ترامپ شرکاي تجاري خود را متنوع تر کرده و توجه خود را به مناطق دوردست تر معطوف کند تا ميدان مانور و حاشيه امن اقتصادي براي خود در مقابل تصميمات يکجانبه آمريکا آمريکا فراهم کند.

 آنجا که رابطه با تهران در میان باشد، مکزیک به خوبی واقف است که ایالات متحده آمریکا از ابتدای انقلاب اسلامی در سال 1357 رابطه ای تیره و توام با کشمکش با ایران داشته است. لجاجت های آمریکا در این مسیر کشورهای زیادی را با مشکل روبرو کرده است و از نزدیکی برخی کشورها با ایران به بهانه های مختلف و با گذراندن قوانین فراملی و اعمال مجازات های اقتصادی و سیاسی، جلوگیری کرده است. طبیعی است که مکزیک ملاحظات و احتیاط هاي لازم را در اين زمينه مدنظر دارد تا از تحريک همسايه شمالي خود بپرهيزد. با این همه مکزیک تلاش کرده است تا ورای این ملاحظات با تهران همواره رابطه ای مناسب و توام با احترام داشته باشد. در مقاطع مختلف اين نگاه احترام آميز مکزيک به روابط با جمهوري اسلامي ايران وجود داشته است. بويژه در مسائل بين المللي و مخالفت با سلاح هاي هسته اي مکزيک و ايران داراي ديدگاههاي مشترکي هستند و در بسياري از کنفرانس هاي بين المللي از جمله در کنفرانس هاي بازنگري معاهده منع گسترش سلاح هاي هسته اي ايران و مکزيک مواضع مشابهي را ارائه کرده اند. فراتر از اين مکزيک در مواقعي که موضوع مطروحه در مجامع بين المللي به ايران مربوط مي گردد سعي کرده است موضع منصفانه اي اتخاذ کند. نمونه بارز آن، تغيير راي اين کشور در کميته سوم و نيز در مجمع عمومي سازمان ملل متحد پيرامون قطعنامه پيشنهادي کانادا بر عليه کشورمان در زمينه مسائل حقوق بشر است. مکزيک در سال هاي اخير راي خود را به اين قطعنامه عليرغم خواست برخي کشورها که شريک منطقه اي مکزيک هستند، تغيير داده است و در واقع با راي ممتنع خود از اين قطعنامه پيشنهادي کانادا حمايت نمي کند و به جانب جمهوري اسلامي ايران متمايل شده است.

جمهوری اسلامی ایران با پشتوانه فرهنگی کهن و تمدنی با هزاران سال قدمت و قرار گرفتن در یک منطقه حساس جهانی و داشتن منابع عظیم انرژی و برخورداری از رشد علمی و توسعه انسانی چشمگیر تاثیر مهمی معادلات جهانی و بویژه در تحولات بین المللی چند دهه اخیر داشته است. ایران ظرفیت های استفاده نشده زیادی دارد که در صورت به فعلیت رساندن آنان موقعیت این کشور را به نحو چشمگیری ارتقا خواهد بخشید. برای به فعلیت رساندن این ظرفیت های بالقوه ایران به یک نگاه گسترده بین المللی نیازمند است. نگاهی که متناسب با وضعیت طبیعی ایران است. این کشور بطور ذاتی با تحولات بین المللی عجین است. براین اساس در هیچ اتفاق جهانی اعم از اتفاقات خوشایند و یا ناخوشایند برای ایران امکان دوری گزینی و بي تفاوتي وجود نداشته است و احتمالا در آینده نیز چنین خواهد بود. اين موقعيت و پتانسيل هاي علمي و اقتصادي ايران براي مکزيک نيز قابل توجه است.

در پي توافق هسته اي بين جمهوري اسلامي ايران و کشورهاي موسوم به 1+5 فضاي بين المللي نسبت به کشورمان، زمینه های مناسبی برای ارتقای روابط بین جمهوري اسلامي ايران و ايالات متحده مکزيک فراهم گرديده است که بایستی از آن به نحو شایسته ای استفاده کرد. افزايش تبادل هيات هاي سياسي و تجاري بين دو کشور، و تمايل فعالين اقتصادي دو کشور مبني بر همکاري دوجانبه نشانه هاي خوبي از همکاري هاي آينده دو کشور است. ديدار وزير کار و امور اجتماعي مکزيک و هيات همراه از جمهوري اسلامي ايران در سال 1394 اولين سفر يک وزير مکزيکي بعد از يک دهه به جمهوري اسلامي ايران بود. در اين سفر يادداشت تفاهم همکاري به امضا رسيد. همچنين ديدار جناب آقاي دکتر ربيعي وزير محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعي از مکزيکوسيتي گام موثر ديگري در گسترش روابط دو کشور بود. ديدار کوتاه جناب آقاي دکتر ظريف از مکزيکوسيتي در شهريور ماه 1395 در ارتقاي روابط دو کشور تاثير به سزايي داشت. ديدار هيات هاي تجاري مکزيک از تهران که به دعوت اطاق بازرگاني جمهوري اسلامي ايران صورت گرفت طرح همکاري مناسبي را براي بخش خصوصي دو کشور فراهم کرد. در آينده نزديک هيات تجاري ديگري از بخش هاي دولتي و خصوصي مکزيک جمهوري اسلامي ايران ديدار خواهند کرد. همچنين با همکاري يونيسف هيات هاي کارشناسي جمهوري اسلامي ايران و مکزيک به منظور انتقال تجربيات در حوزه مسائل اجتماعي نشست هايي در تهران و مکزيکوسيتي برگزار کردند.

اجرايي شدن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) ميان جمهوري اسلامي ايران وکشورهاي گروه 1+5 فرصت جديدي را پيش روي همه دستگا هاي کشور و به ويژه دستگاه ديپلماسي در جهت ظرفيت سازي و پيشبرد ارتقاء سطح روابط با کشورهاي جهان قرار داده است. در پرتو اين تحولات مکزيک علاقه بيشتري به گسترش روابط با جمهوري اسلامي ايران نشان داده است. انتظار مي رود که دو کشور بتوانند در بسياري از زمينه ها همکاري هاي خود را افزايش دهند و علاوه بر همکاري دوجانبه در مسائل بين المللي نيز نقش موثرتري ايفا کنند.

 

وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | ساعات كار اداري | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر