پیام سفیر

اخبار > سمینار معماری ایرانی – اسلامی و تاثیر آن در مکزیک


  چاپ        ارسال به دوست

سمینار معماری ایرانی – اسلامی و تاثیر آن در مکزیک

سمینار معماری ایرانی – اسلامی  و تاثیر آن در  مکزیک

 

همزمان با برگزاری دهمین نمایشگاه بین المللی فرهنگهای دوست در مکزیکوسیتی، سمینار یک روزه اي تحت عنوان معماری ایرانی –اسلامی و تاثیر آن بر معماري مکزیک در روز پنجشنبه 30 فروردین ماه 1397 در محل موزه ملی فرهنگهای جهان شهر مکزيگوسيتي برگزار گردید. در اين سمينار که جمع کثيري از دانشجوبان و اساتيد رشته هاي معماري، هنر و مطالعات فرهنگي و علاقمندان به فرهنگ ايران حضور داشتند سخنرانان به ابعاد مختلف تحول معماري ايراني –اسلامي  و چگونگي گسترش آن در جهان و از جمله تاثيرگذاري آن بر معماري مکزيک پرداختند.

 

1- سخنران اول اين سمينار آقای دکتر محمد تقی حسینی سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران در مکزیک بود که در مورد سبک هاي مختلف در معماري اسلامي و با تاکيد بر معماري ايراني  سخنرانی خود را ارائه نمودند.

آقای حسینی سبک هاي اصلي معماری اسلامی را شامل معماري مصری ، معماري مغرب و ایرانی برشمرد و حوزه گسترش هر يک از آنها را به اختصار معرفي کرد. از نگاه او داد و ستد ها و تاثير و تاثر بين اين انواع معماري ها وجود داشته است. وي گفت که معماري مغربي از طريق آندلس تاثير خود را به سمت دنياي جديد ادامه داد. وي با تمرکز بر معماري ايراني آن را پرنفوذترين و گسترده ترين سبک معماري دانست و گفت حوزه هاي جغرافيايي وسيعي از فلات ايران گرفته تا بين النهرين و تا شبه جزيره عربستان و شبه قاره هند و حتي تا شرق دور و اندونزي از معماري ايراني اثر پذيرفته اند. وي معماري ايراني را به قبل از اسلام شامل معماري پارسي و پارتي و بعد از اسلام شامل معماري خراساني، رازي، آذري، اصفهاني و معاصر تقسيم کرد و با ارائه نمونه هايي از هر آثار ايجاد شده بر اساس هر کدام از اين سبک ها(بصورت پاورپوینت، ويژگي هر کدام از آنها را نيز معرفي کرد. تصاویری از آثار بجا مانده از دوران هخامنشیان ، اشکانیان ، ساسانیان از ايران قبل از اسلام  و همچنین آثاری که در دوره اسلامي در حوزه فلات ایران ساخته شده اند و  چگونگی روند تکامل معماری در ایران مورد توجه خاص شرکت کنندگان قرار گرفت. همچنين برخي از ويژگي هاي خاص در معماري ايراني همانند استفاده از نور و رنگ و نقش مورد اشاره قرار گرفت. ویژگیهایي از جمله طراحی مناسب، محاسبات دقیق هندسي، رعایت مسائل فنی و علمی در بناهای مختلف و همچنین با تزئینات متنوعی که در عین سادگی معرف شکوه سبک معماری ایران است در اين سخنراني مطرح گرديد.

نمایش تصاویری از شیوه های معماری ایرانی مربوط به دوره قبل از اسلام از جمله بقایای تخت جمشید (سبک پارسی)، عمارت خورشيد (سبک پارتی)، طاق کسری (سبک پارتي دوره ساسانی) و از دوره اسلامي مسجد جامع فهرج (سبک خراسانی)،  کاروانسراي شرف (سبک رازي و به عنوان موزه آثار خشتي جهان )گنبد قابوس (سبک رازی) ، حرم حضرت رضا (ع) در مشهد و گنبد سلطانیه (سبک آذری)، عمارت عالی قاپو و سی و سه پل (سبک اصفهانی)، میدان آزادی تهران و آرامگاه عطار (سبک معاصر)، پرديس سينمايي ابتداي اتوبان نيايش اثر استاد ميرميران (سبک معماري دوره جمهوري اسلامي) و برخي ديگر از آثارديگر به حاضرین این امکان را داد تا با معماری ایرانی در يک توالي زماني گسترده و با تحولات مختلف تمدني بطور عینی آشنا شوند.  وي با اشاره به دوره هلني در ايران گفت تنها اثر قابل ذکر از اين دوره معبد خورخه در نزديکي محلات است. اين نشان مي دهد که ايرانيان از معماري هلني استقبال زيادي نکردند و احتمالا از جمله دلايل اين کار مي تواند قدرت سبک هاي ايراني و نيز تفاوت در مصالح کاربردي باشد.

 

2- آقای شاهین رستم خانی ، کارشناس نمایندگی ، سخنرانی خود در این زمینه را تحت عنوان «ویژگی های معماری اسلامی» ارائه نمودند.

آقای رستم خانی در این راستا به چگونگی اولین ارتباط مسلمانان با معماری قرن هفتم میلادی پرداخت. در این خصوص اشاره به فتح امپراطوری ساسانی و سقوط شهر تیسفون پایتخت ایران در آن زمان و مشاهده سازه های این شهر به عنوان اولین آشنائی مسلمانان شبه جزیره عربستان با معماری این دوره عنوان گردید. استفاده مسلمانان از سبک ساسانی در اولین سازه های اسلامی در قرن هفتم میلادی، از جمله  مسجدالاقصی و  قبه الصخره (691 میلادی)، مسجد اموی دمشق (715 میلادی)،  مسجد ابن طولون مصر (879 میلادی) و ارائه تصویرهای این بناها، چگونگی استفاده از نوع معماری شهر تیسفون و طاق کسری (ایوان مدائن) برای حاضرین  توضیح داده شد. 

در ادامه به مواد بکار رفته در سازه های اسلامی اولیه که منطبق با شرایط جغرافیائی و آب و هوائی بوده و شامل خاک، گچ، چوب، سنگ و آجر می شده است اشاره گردید. ضمنا یادآوی گردید که بعدها کاشی های رنگی (بویژه آبی و فیروزه ای)، خشت و شیشه به این موارد اضافه شدند. همچنین اشاره شد که هنر معماری اسلامی با توجه به مذهبی و عرفانی بودن و عدم نمایش تصاویر انسانی و حیوانی، سبک جدیدی در عرصه معماری دوران خود بوجود آورد. در این سبک تزئینات و طراحی فضاها  ترکیب متفاوتی را خلق نمود. در این راستا تاکید شد که مذهب نقش تعیین کننده در معماری اسلامی داشته و به همین دلیل فضائی معنوی و روحانی در پس دیوارهای ضخیم مساجد پدید آمدند که تبیین کننده هنر عرفانی می باشند. چنین وضعیتی حتی در معماری غیرمذهبی اسلامی نیز کم و بیش دیده می شود. 

در ارتباط با ویژگیهای تزئینی در معماری اسلامی به استفاده از کلمات عربی (قرآنی) بصورت کتیبه، کاشی کاریهای رنگی، انواع گچ بریها، مقرنس کاری با آجر، گچ و یا کاشی و غیره اشاره گردید. همچنین استفاده از گنبد (که ریشه استفاده از آن به قبل از اسلام برمی گردد)، استفاده از مناره ها، طاق یا قوس در بدنه انواع سازها که در دوره اسلامی انواع مختلفی از طاق های ترکیبی ابداع شد ، به عنوان شاخص های مهم معماری اسلامی معرفی گردید.

به منظور آشنائی با تزئینات در معماری اسلامی ، بویژه در فاصله قرون 13 الی 18 میلادی ، نمونه هائی از طرح های کاشی کاری استفاده شده در گنبد مسجد شیخ لطف الله در اصفهان (فضای بیرونی، داخلی و راهروها) به نمایش درآمد.

آقای رستم خانی در پایان به تقسیم بندی دوره ای معماری اسلامی در فاصله 661 الی 750 میلادی (دوره خلفای امیه) ، 750 الی 1258 (خلفای عباسی) ، 1258 تا اواخر قرن هیجده میلادی و عصر معاصر ، پرداخته و برای هر دور برخی از آثار برجسته آن را با نمایش تصویر به حاضرین معرفی نمود.

 

3- آقای رامون کروسز کارباخال ، استاد دانشگاههای مکزیک ، سخنرانی خود در این سمینار را تحت عنوان « تاثیر معماری اسلامی در معماری مکزیک» ارائه نمود.

ایشان نحوه آشنائی با معماری اسلامی در مکزیک را از طریق هنر مدجن ها (Mudéjares) اعلام نمود. مدجن ها مسلمانان در اصل مراکشی بودند که بعد از هجوم مسیحیان ساکن شبه جزیره ایبری (اسپانیا و پرتقال امروزی)  به نواحی جنوب و اندلس ، از این مناطق فرار نکرده و تحت سلطه مسیحیان به زندگی خود ادامه دادند ولی علی رغم این وضیعت به مسیحیت نیز نگرویدند. این گروه از مسلمانان اسپانیائی در فاصله قرون 12 تا 16 میلادی نقش مهمی در انتقال دانش و میراث اسلامی ، هنر ، معماری و تزئینات معمول در آن به مسیحیان ایفاء کرده اند. نباید فراموش کرد که دراین زمینه مدجن ها از دوق هنری و فنون مراکشی عصر خود بسیار متاثر بوده اند.

مدجن ها بدین ترتیب یک سبک ویژه به نام خود در اسپانیا بوجود آورند که ترکیبی از معماری رومانس ، گوتیک ، رنسانس و اسلامی بود و کار آنها انطباق تزئینات اسلامی بر بناهای مسیحی بود و به همین ترتیب به هنر مدجن ها شناخته شده اند. 

آقای کارباخال در سخنان خود تاکید نمود که این نوع معماری ترکیبی ، از طریق اسپانیائیهای فاتح قاره جدید در قرن شانزدهم ، به تمام آمریکای لاتین  و از جمله مکزیک وارد شده است.  ایشان در این راستا به برخی از آثار باقیمانده با ویژگی های معماری مدجن ها اشاره و تاکید نمود در دیگر آثار معماری دوران قبل از استقلال مکزیک (اوایل قرن نوزدهم میلادی)  نیز استفاده از سبکهای این نوع معماری اسپانیائی –اسلامی معمول بوده است.    

 

4- خانم زهرا یحیی زاده دانشجوی ایرانی رشته معماری دانشگاه پلی تکنیک مکزیک آخرین سخنران این سمینار بود که کار خود را تحت عنوان « تاثیر معماری ایرانی بر معماری مکزیکی»  ارائه نمودند.

خانم یحیی زاده با نشان دادن تصایری از نمونه های معماری مکزیکی که از سبک مدجن ها استفاده کرده اند به وجود تشابهاتی در آنها با تزئینات معمول در معماری ایرانی اشاره نمود. ایشان تاکید کردند که رنگ قالب در کاشی کاریهای ایرانی بعد از اسلام آبی (به معنی خلوص) است درحالی که در معماری مدجن ها که در مکزیک یافت می گردد، رنگ قالب سفید است. همچنین به نحوه تزئینات ظاهری ساختمان ها از جمله ایوان، ستونها و پنجره هائی که به سبک مدجن ها ساخته شده و شباهت بسیار آن با برخی آثار معماری ایرانی اشاره و نمونه هائی را ارائه کردند. در این زمینه برای مثال به ساختمان عمارت عالی قاپو و تشابهات آن با برخی آثار مکزیکی اشاره شد.

همچنین استفاده از فضای های درونی و بیرونی عمارتها، استفاده از گنبد، طاق، لچکی و دیگر موارد در سازه های ایرانی و مقایسه با ساختمانهای مکزیکی ساخته شده با سبک مدجن ها مورد تاکید قرار گرفت.     

نحوه استفاده از اسلیمی ها (نقش تزئینی به شکل گیاه با ساقه های مارپیچی) از دیگر موارد اشاره توسط خانم یحیی زاده بود که از نگارگری های سنتی ایرانی است که در میان تزئینات مورد استفاده در بناهای مکزیکی (از طریق معماری مدجن ها) قابل مشاهده می باشد. ایشان همچنین خاطر نشان ساختند که در تزئینات صنایع دستی مکزیکی نیز از این گونه سبک ها که از طریق هنر مدجن ها وارد مکزیک شده استفاده زیادی بعمل آمده است. 

 

در پایان به سئوالات شرکت کنندگان در سمینار پاسخ داده شد.  

استقبال از  سمينار معماري ايراني –اسلامي و تاثير آن بر معماري مکزيک قابل توجه بود. شرکت کنندگان که عمدتا از رشته هاي معماري و هنر و يا علاقمندان به موضوعات هنري بودند يخث ها را با دقت دنبال مي کردند و بعد از سمينار نيز بحث ها و سوالات زيادي را به عمل آوردند. در  مکزيک اشتياق زيادي براي شناختن ريشه و منشا  آثار هنري که در اين کشور پديد آمده و تحول پيدا  کرده اند وجود دارد.

شبکه هيسپان تي وي گزارشي از اين سمينار تهيه کرد که در برنامه هاي خبري اين شبکه پخش گرديد.

 


٠٧:٤١ - 1397/02/01    /    شماره : ٥١١١٣٩    /    تعداد نمایش : ١٩



خروج




وزارت امورخارجه | رواديد الكترونيك | تماس با ما | ساعات كار اداري | نقشه سایت | جستجو | گالری تصاویر